MALINUALARDA BESLENME

TEMEL BESİNLER
Evimizde, işyerimizde veya malinuamızı beslediğimiz herhangi bir yerde çoğu kez onun sesini duyarak üzerimizdeki stresi atar günlük yaşantımıza devam ederiz. Tabii bunun içinde malinuamızın gereksinimleri olan ısı, ışık ve besin ihtiyaçlarını yerine getirmemiz gerekir. Bu yazımda sizlere malinuaların besin ihtiyaçları hakkında bilgi vermeye çalışacağım.
%50 Kuşyemi
%30 Şalgam tohumu
%5 Keten tohumu
%5 Yulaf tohumu
%10 Sıhhat tohumları(turp, marul, rapiska, haşhaş, nijer)
Kuş Yemi :
Unlu bir tohumdur. Azot ve kireç yönünden zengindir.
Şalgam Tohumu :
Malinuaların sevdiği tatlı bir tohumdur. Sindirim için gerekli olan yağı içinde bulundurur. Ana besin kaynaklarından biridir.
Keten Tohumu :
Kuşların bağırsak ve sindirim sistemini çalıştırarak kabızlığı önler.
Yulaf Tohumu :
Kuşlarımıza iç yulaf olarak verilmelidir. Serinletici bir tohumdur. Kuvvetli olduğundan fazla verilmemelidir. Özellikle tüy mevsiminde yemliklerden eksik olmaması gereken bir tohumdur.
Sıhhat Tohumları :
Bu tohumlar kızıştırıcı ve kuvvetli tohumlardır. Bu yüzden az miktar verilmesinde fayda vardır. Yukarda yazmış olduğum oranlarda yemlerimize karıştırabilinir veya haftada bir mamalıkla kafeslere konulabilinir.
Not : Eğitim zamanı kuşyemi ve şalgam tohumu oranları %40 olarak eşitlenmelidir.
%40 kuşyemi
%40 Şalgam tohumu
%5 Keten tohumu
%5 Yulaf Tohumu
%10 Sıhhat tohumları

MAMALAR
Malinualarda diğer kanaryalar gibi beslenmesine özen gösterilmesi gerekir. Beslenmesine farklı lezzetler ve ceşitlilikler katmak,doğadan sağlayamadıkları kuvvet ve vitaminleri vermek, malinualarda istenilen değişiklikleri sağlamak amacıyla mama çeşitleri oluşturulmuştur.Bunlar kuvvet mamaları ve renk mamaları olarak ikiye ayrılır. Yanlız burada değinmek istediğim kuvvet mamaları çünki malinualarda genelde renk mamaları pek kullanılmaz. Ötüm için beslenen kanarya çeşitlerinden olduğu için dış görünüşün rengine pek önem verilmez.

KANARYA KUVVET MAMASI
Katı hale gelinceye kadar haşladığınız yumurtayı iyice soğuttuktan sonra sarısı çıkartarak bir kabın içinde iyice ezin. Yumurta sarısının topak olmamasına dikkat edin. İyice ezilen yumurta sarısına bir miktar yumurtanın beyazından da koyarsanız kanaryanız dahada sevecektir. Hazırlayacağanız mamanın miktarına göre bir miktar özellikle bebe bisküvisini ayrı kabta iyice döverek un haline getirin, ölçü olarak bir yumurtayı baz aldığımızı düşünürsek, üç bisküvi ( yumurta başına üç büskivi düşecek şekilde ) yeterli olacaktır. Ezilerek un haline getirmiş olduğunuz bisküvi ile yumurtaları aynı kabta birleştirin. bu karışıma yarım çay kaşığı bal, yarım çay kaşığı bira mayası, mamanın daha kolay yenilebilmesini sağlamak amacıyla sulanması için iki çay kaşığı süt ve üç damla kadar da balık yağı ilave edin. İsteğe bağlı olarak bu karışıma irmik,mürekkep balığı kemiği,yumurtanın kabuğu, ( zarı alınmış ) biraz şalgam tohumuda ilave edebilirsiniz. Kuşunuz bu karışımı kesinlikle reddetmeyeceği gibi sağlığı için gerekli bir çok besin maddesinide karşılayacaktır. Hazır mamaların fiyatını düşündüğünüzde bu karışım hem daha ucuz, hemde hijyen açısından daha güvenilir olduğunu kuşkusuzdur.Yanlız burada belirtmek istediğim bir husu var ki çok önemli hazırladığımız karışımların içinde yumurta,süt gibi özellikle yazın sıcaklarında kolaylıkla bozulabilecek yiyecekler bulunduğu için, mamalar kuşlarınızın bu besini 24 saat içinde tüketebileceği kadar verilmeli, eğer mama kabında artan mama olursa mamalık boşaltılmalıdır. Aksi takdirde oluşan bakteriler karşısında kuşunuz zehirlenme ve hastalanma tehlikesi gibi istenmeyen durumlar yaşanabilir.

VİTAMİNLER
Vitaminler kuşlarınızın fiziki gelişimini ve hastalıklara karşı direnç göstermesi için gerekli olan maddeleri ihtiva eder. Genel olarak kuşunuzun ihtiyacı olan bütün vitaminleri kolaylıkla temin edebileceğiniz sebze ve meyvalardan giderebilirsiniz. Bunlardan başlıcalarını şöyle özetliyebiliriz.
A VİTAMİNİ: Muz,portakal,domates,havuç,yeşil lahana,patateste bulunur.Yumurta sarısındada vardır.
B VİTAMİNLERİ:Ispanak,domates,lahana,dereotu,yeşil biber,yumrtada bulunur.
C VİTAMİNİ:Yeşilliklerde ve turunçgillerde bulunur.
D VİTAMİNİ:Ispanak,pancar,lahanada bulunur.vücuttaki kemiklerin gelişimini sağlar,kireç oranını ayarlar.
E VİTAMİNİ:Hurmada,marulda,galeta ununda,yumurta sarısında,ıspanakta bulunur.
K VİTAMİNİ:Lahanada,kenevirde,ıspanakta bulunur.
U VİTAMİNİ:Lahanada bulunur.

TEMEL BESİNLERİ
YEM:%50 Sade yem % 30 Şalgam (rapiskayla benzeşir buna dikkat edin şalgam açık, rapiska daha koyudur )
% 5Yulaf,
% 5 Keten,
% 10,
Sıhat Tohumları (MaviHaşhaş
, Nijer,Kırmızı Turup, Beyaz Marul , Anason Tohumları )
ÖTÜM YEMİ KARIŞIM VE ORANLARI- Malinua,Harz ve Timbirado'larda Ötümzamanı Yem Karışımı) %50 Normal İnce Yem,%30 Şalgam, %5 Keten,%5 Yulaf,%10 Sıhat Tohumları.
(Mavi Haşhaş,Nijer,Turup,Marul vb,tohumlar.)
Not: Bu Karışım ötüm zamanı verilen yem karışımı olmakla beraber Kuşlarımızın ötüm seyrine göre heran için ayarlama yapmak gerekir,şöyleki kuşlarımız dik ve sert öttüklerinde şalgam oranın artırmanın yanında kızıştırıcı olan Nijer ne Turup tohumlarınıda kaldırmak gerekir Hüseyin İpek olarak benim uyguladığım yem karması ve oranlarım bunlardan ibaretse de sıhat tohumlarına sinir otu ,semiz otu ve hindibağ tohumlarıda katmakda olup, haşhaşında özellikle mavisini kullanmakda olup sarısını tercih etmemekle beraber rapisakayı da şalgamın yerine kullanmamaktayım.
SU : Hepimiz biliriz ki su hayattır susuz yaşam olamayacağı gibi kuşlarımız içinde temel ihtiyaçlarının başında su gelir. Ama su
her zaman yaşam getirmediği gibi ölümde getirebilmekdedir bilhassa pislenmiş bakterilenmiş sular böyledir,bunun böyle olmasını kuşlarımız da bilinçsizce suluklarına taşıdıkları kağıt,çöp benzeri şeylerle sularını kirletmekde olup hastalığa davetiye çıkarmaktalar.
Bilhassa kafes ortamında kirlenen ve de uzun zaman değiştirilmiyen sularda Pisedomonos bakterisi oluşmakda bu kötü huylu bakteriler kuşlarımızı ishal yaparak hastalanmalarına sebebiyet vermektelerdir.
Bunların başında Kolera, Tifo, Veba, Kolibasili vb mikroplar oldugibi bazı Viral rahatsızlıklarda vardır bunlarında başında Aspergilosiz fimegatus mantarı gelmektedir ki
bakterilerin tedavisinden bulaştıklarında daha inatçı bir seyir izliyor.
Yukarıda saydığım bu tehlikelere karşın önceden tebdirimizi almamız gerekiyor .
-Damlama sulama bunların başında gelen metodlardan biri ,ben üretimde kullanıyorum çok faydalı olduğu kanaatindeyim. (Bir plastik maden suyu şişesinin kapağına kümeslerde kullanılan civciv sulama nipeli takıp içine su doldurup ters çevirdiğimizde bunu luşlarımızın ulaşabileceği yere asıp altına tahliya ızgarası koydukmu damlama harici sular burdan kafes dışına hortom vasıtası ile gidecek böyleliklede kuşlarımız ihtiyaçları oranda su içebilecekler onun dışında suluklarında yıkanma ,oyun ve içine çer çöp taşıyamıyacaklardır.
Kimyasal ilaçla suyun dezenfektesinde Vanodini öneririm çünki vanodin hem bakterileri hemde mantarlara karşın etkilidir yalnız bunu fazla dozda kullanmamamız gerekirki kötü bakterilerin yanında kuşlara bilhassa lağzım olan faydalı bakterileride kaybetmiyelim. O yüzden bir litre suya bir damla vanodin yeterlidir,eger bunuda yapmak istemiyorsak suyuna bilhassa elma sirkesi veya limon damlatmanın faydaları çok fazladır.
Sularımızı Kolera,Tifo,Dizenteri,Kolibasili gibi bulaşıcı hastalıklar etrafımızda kol gezmedikçe kaynatmak doğru değildir çünkü kaynıyan suların içindeki faydalı minarallerin kimyasal yapısının bozulması ve kuşlarımızın bunlardan faydalanamaması ortaya çıkar.
Ayrıca eğer şehir şebeke suyu kullanıyorsak bu suyın tahlil analizleri dahilinde bakir verimsiz su ise mutlak bu sulara mineral takviyesi yapmalıyız bunun içinde sizlere önere bileceğim vetaşın DEPOMİN denilen ürünüdür kullanımı bir litreye kendi kapağı ile bir kapak haftada iki kere yeterlidir.
Vitamin olarakda piyasada kuşlar için mevcut olan sıvı ve toz vitaminlerden faydalanabiliriz.
Ayrıca ishal olduklarında Tetramezetin kuşun karın altı morluklarında
Sulfamezetin sularına kullanabiliriz bunların kullanım tariflerine uymak koşulu ile.İç ve dış parazit sorunları varise meçdin gurubu ilaçlar verilebilir buna örnek Baymeç bir litre suya bir ml karıştırılıp çalkalandıkdan sonra suluklara konur 24 ile 48 saat ara ile suluklar temiz su ile değiştirilir bu işlem ayda birkez tekrarlanır.


DİĞER BESİNLER
MİNERALLER : Kum,istiridye kabuğu,mangal kömürü,mürekkep balığı kemiği parçacıkları sürekli kumluğunda bulunması gerekir aksi takdirde mideleri bulunmadığından taşlıklarında bunları öğütemediklerinden hem sindirim sistemi rahatsızlıkları oluşur,hem yedikleri gıdalardan besin olarak faydalanamazlar
VİTAMİNLER : Vitaminleri genelde meyve ve sebzelerden temin etseler de gerektiğinde vitamin takviyesi yapabiliriz(Vitaform Normal zamanda Bir litre suya bir çay kaşığı iki gram hastalıkta iki çay kaşığı dört gram ) verilirse normal zamanda vitamin ihtiyaçlarını doğal gıdalardan almaları daha sağlıklı olur
MEYVELER: Elma,Armut,Üzüm,İncir,Kivi vb,
SEBZELER : Marul, Lahana, Hindibağ, Havuç, Tere,ve Kereviz yaprakları vb... saydığımız besinleri kuşlara sunarken çok iyi yıkayıp kirden ve zehirli tarım ilaçlarından arındırarak soğuk ve ıslak olmadan iyice kurulayarak o gün bitirecekleri oranda vermeliyiz. Meyve ve sebzeleri kuşların dışkısına bakarak ishal olmadıkları dönemlerde haftada iki kez az olmak kaydı ile verilmesi uygundur aksi taktirde ishal olan kuşların durumu vahimleşir
MAMA : Mamayı hazır alabileceğimiz gibi kendimizde hazırlayabiliriz.Malzemeleri sıralayacak olursak( Bayat ekmek,Peksimet,Bisküvi, Galete,İnce İrmik,Mısır ununu ,Haşlama yumurta beyazı ve sarısını mikserde çekerek Süt ve Balık yağını çok az,katarak,Havuç,Elma ve Kabağı rendeleyerek) bu saydıklarımızı belirli oranlarda karıştırıp kuşlara verebiliriz burada dikkat edilmesi gereken sebze veya meyve katacak olursak bu karışımdan süt ve balık yağını katmamalıyız,Kuluçka mevsiminde mama her zaman bulundurulmalı diğer zamanlar haftada bir veya iki kere yeterli olacaktır yine dikkat etmemiz gereken unsur bu mamalar sıcak ortamda çabuk bakterileşip bozulacağından kısa zaman içerisinde bitirecekleri oranda vermeliyiz aksi taktirde zehirlenip ölümcül vakalarla karşılaşabiliriz bu gibi hallerden çekinenler kuşlarına piyasada mevcut olan hazır kuru mamayı bozulma kaygısı olmadan gönül rahatlığıyla verebilirler.
RUHSAL GIDA : Bu size ilginç gelebilir ama ben kendimce gerekli gördüğüm için bu maddeyi ekleme ihtiyacı duydum İnşallah bundan sonra kuşlarla ilgili yazı yazanlar bu maddeyi geleneksel olarak takip ederler.Kuşların beslenmesi ile ilgili her şeyi sıraladık unuttuğunuz bir konu var oda kuşların ruhsal ve bedensel sağlıkları açısından onlara gerekli şefkati,hoşgörüyü gösterip onlarla iletişim kurmaktır aksi taktirde kendilerini mutsuz olarak görürler vebal altına girmiş oluruz ,bakabileceğimiz kadar kuş beslemeliyiz yoksa bunun günahına girmenin hiçbir bir manası yok,bu konuda varsa hatalarımız ve eksikliklerimiz birbirimizi ikaz etmeliyiz bu kainatın sorumsuzca yaşayan kulları değiliz,bu hayvanların Cenabı Allah tarafından insan oğlunun koruması altına verildiğini unutmamalıyız.
Yeri gelmişken nipelli suluğun yapılışını anlatayım : Bir adet plastik pet şişe alın bunun kapağını elinizdeki nipelin çapında düzgünce oyunuz ve bu nipeli içine yerleştiriniz daha sonra pet’e su koyarak kapağı kapatıp pet şişenin alt tarafını yukarı getiriniz yukarda bulunan bu kısma her iki taraftan geçireceğiniz tel halkayı duvara veya bir kenara monte edeceğiniz bir askıya takarak işi halletmiş oluyorsunuz,kuşun tüneyip su içebileceği yüksekliği de kendiniz ayarlayınız. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken husus nipeli alırken plastik olan değil (civcivler için ) biraz daha büyümüş (piliçler için) metal olanında en küçüğünü alıp uygulayın şayet diğerini alırsanız suyunuz basınçlı olmadığından sürekli damlama yapar buda suyu gereksiz yere tüketir ve zemini ıslatır,oysa diğeri kuşlarınızın ihtiyacı kadar su tüketimi yapar ve kuru bir zemin oluşturur.Yine de takıldığınız konuda yardımcı olabilirim.
HAFTALIK BESLENME PROGRAMI
PAZARTESİ : Karışık ötüm yemi.Kum ,Soğanlı su.
SALI : Karışık ötüm yemi.Kum.Roka veya Tere,Birkaç damla limonlu su.
ÇARSAMBA : Karışık ötüm yemi,Kum,Az miktarda yulaf ve su.
PERSEMBE : Karışık ötüm yemi,Kum,Havuç rendelenmiş Yumurta maması.Sade su.
CUMA : Karışık ötüm yemi,Kum,Küçük porsiyon elma,Sade su.
CUMARTESİ : Karışık ötüm yemi,Kum,Depominli su.
PAZAR : Karışık ötüm yemi, Kum,Şekerli ılık süte batırışlmış bayat ekmek.Sade su

KANARYALARI KIZIŞTIRACAK BESİNLER
Tohum olarak:Nijer,Turup tohumu,Yumurta mamasına çekilmiş kenevir verebiliriz.
Yeşillik olarak: Hindibağ,Tere,Roka,Kereviz yapraklerı,maydonoz sapları.
Sularına: Üzüm petmezi,bal,İthal satılan üzüm şekeri,E vitamini ve diğer multi fitaminler.

Bu yukarıda saydıklarımı aşırıya kaçmadan verebildiğimiz taktirde kuşlarımızın kızışması daha ön planlara çekilmiş olacaktır.Temkini elden bırakmamak lazım gerekirse bil hassa ishal,aşırı yağlı ve hasta kuşlarımıza bu uygulamalardan kaçınmamız gerekir.

ÖZEL KUM KARIŞIMI


Kuşlarımız malumunuz üzere miğdeleri olmadıklarından
yedikleri sert yemleri kum vasıtası ile taşlıklarında öğüterek hazma geçirirler.Taşlıklarında yeteri miktarda kum bulamıyan kuşlarımız yedikleri yemleri gereği kadar öğütemediklerinden bu yemlerden de besi olarak yeterince faydalanamazlar, durum böyle olunca kuşlarımız ileriki zaman içersinde vitamin ve mineral eksikliğinden hastalanıp ölümlerine sebebiyet vermiş oluruz. Kainatta hür bir vaziyette yaşıyan kuşlar bu gereksinmelerini gayet rahat bir şekilde sağlıyorlar oysa ki kafes ortamında yaşıyan kuşlarımızın böyle bir şansı yok olduğundan tamamı ile bizlere muhtaçlar,bizlerde doğada var olup da onların faydalandığı meteryalleri kafes ortamında onlara temin etmekle mükellefiz.
Şimdi burada sizlere yıllar boyu kuşlarıma hazırladığım kum karışımından bahsetmek istiyorum.
İnce dişli dere kumu,denizde dalgaların kıyıya taşıdığı ölmüş İSTİRİDYE kabuklarının parçalanmasıyla oluşan kum büyüklüğü parçacıklar,aynı büyüklükte GIRİT parçacıkları.
Haşlanmış YUMURTA 'nın kabuk zarı alınmış KABUĞU,
MÜREKKEP BALIĞI KEMİĞİ ve MANGAL KÖMÜRÜ'nü rendeleyip tozunu ayırdıkdan sonra metal havanda ezilmiş PİRİNÇ tanecikleri ve ANASONU'da dahil ederek bir güzel harmanlarsak Kum karışımımız hazır hale gelmiş olur.Bu karışımımızı kuşlarımızn kafeslerinde sürekli bulundurmamız gerekir.Bu onların TEMEL BESİN ihtiyaçlarıdır. Yalnız Sülfamezetin gibi Sülfat gurubu ilaçlar verildiğinde bu mineralleri kaldırmamız gerekir yoksa ilaçla aksi etkileşim yapıp ilacın çökeltileşmesine sebebiyet verir.
(Tabiattan toplayarak yapacağımız karışım maddelerini
kesinlikle temizliğinden şüphe duymadığımız alanlardan almalıyız)